19 november 2020

Programmabegroting 2021-2024

Onze fractievoorzitter sprak naar aanleiding van de perspectiefnota het college toe. Hieronder vindt u zijn bijdrage.

Meneer de voorzitter,

Is dit geschied in uw dagen, of ook in de dagen uwer vaderen? Vertelt uw kinderen daarvan, en laat het uw kinderen hun kinderen vertellen, en derzelver kinderen aan een ander geslacht. (Joel 1: 2,3) Het zijn de woorden die niet alleen in de Bijbel staan, maar ook op het monument bij het Mausoleum. Op het monument staat ook de tekst: “Gesteund door het recht streden zij voor de vrijheid”. Het herdenken van 75 jaar vrijheid kon niet overal doorgaan vanwege de coronacrisis. Toch is het goed te blijven gedenken wat de vrijheid voor ons betekent, want onze gezondheid waarderen we vaak pas na een periode van ziekte en onze vrijheid pas na een tijdperk van overheersing.

Coronacrisis

De coronacrisis trekt ook een wissel op onze vrijheid als het gaat om werk, gezondheid, familiebetrekkingen, etc. Wat doet het ons en wat heeft het ons te zeggen? Bij alle onzekerheid is er een zekerheid die blijft, ook nu het virus de draagkracht van de samenleving op de proef stelt: God de Heere regeert. Wat zou het goed zijn als het ons zou brengen in afhankelijkheid tot gebed.

Nu we langer worden geconfronteerd met vele maatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, is het wenselijk dat de raad maandelijks bij de aanvang van de raadsvergadering mondeling door de voorzitter wordt geïnformeerd.

Daarnaast is het wenselijk om zorgvuldig om te gaan met de aanvraag voor vergunningen van evenementen. De kermis in Ede had zomaar veel besmettingen met zich teweeg kunnen brengen. Wat kan wel en wat kan niet? Van welke bevoegdheden kan de burgemeester gebruik maken? Is er blijvend contact met alle wijken en buurten en hebben we voldoende in zicht waar de coronabesmettingen uitbreken? Wat zijn de gevolgen op lange en korte termijn voor onze jongeren? Hebben we het in beeld en houden we de focus?

Financieel perspectief

Willen we financieel gezond blijven dan zal er weinig investeringsruimte de komende jaren overblijven. De kosten van (jeugd)zorg staan onder druk en de financiële risico’s van de coronacrisis nemen toe en de onzekerheid zal de komende tijd alleen maar toenemen. We zullen dus blijvend rekening dienen te houden met minder inkomsten en meer uitgaven. Als het gaat om onderwijshuisvesting wordt in de begroting de nieuwbouw van de Ruitenbeekschool en Het Streek expliciet genoemd. Kunnen deze scholen hun plannen binnen het gestelde tijdspad realiseren? Andere scholen die wachten op nieuwbouw worden niet genoemd. Wanneer wordt de raad daarover geïnformeerd? Denkt het College deze investeringsgelden in de toekomst anders in te zetten of wordt het doorgeschoven naar een volgend College?

Zorg tussen generaties

De coronacrisis heeft laten zien dat er veel eenzaamheid bestaat. Veel Nederlanders voelen zich soms of vaak eenzaam: 43 procent van de volwassen bevolking ervaart dit gevoel en bij 10 procent is sprake van sterke eenzaamheid. Van de 75-plussers kent meer dan de helft gevoelens van eenzaamheid. Wat kan het mensen goed doen wanneer er wordt gezwaaid en als er wordt omgekeken naar elkaar. Daarom is de SGP een motie aan het voorbereiden om zogenoemde zwaaistenen te introduceren.

Jeugd

Het beroep op de jeugdhulp zal blijven toenemen, mede door de coronacrisis. De minister wil de jeugdwet aanpassen, wat grote gevolgen kan hebben. Is daar op geanticipeerd, en kunnen we enorme financiële tekorten verwachten? De gemeente Deventer houdt jaarlijks veel geld over. Zijn er vergelijkende cijfers bekend? Ziet het College leermomenten?

Starters op de woningmarkt

De woningmarkt is krap en starters hebben het moeilijk.Veel starters kunnen de woningen die er zijn niet betalen. Er zijn te weinig starterswoningen en de woningen die er zijn kunnen starters niet betalen. Er zijn veel gemeenten die de inzet van de starterslening verruimen of opnieuw invoeren. De Provincie Gelderland is bereid mee te financieren en wil starters een kans geven. Door veel inwoners worden wij benaderd met de vraag of de starterslening weer beschikbaar komt. Daarom bereiden wij een motie voor om de starterslening opnieuw in te voeren.

Ede-centrum

Ook al is er veel ondernomen om het centrum van Ede aantrekkelijk te maken, toch hebben we te maken met leegstand van winkelpanden. Mede ten gevolge van het coronavirus neemt het aantal passanten af, de omzetten van winkeliers kelderen en er is nog geen zicht op herstel. Het centrum van Ede is een groot economisch en maatschappelijk belang voor de hele regio. Daarom zullen we alle zeilen moeten bijzetten om het leegloop tij te keren. Zo snel mogelijk nieuwe bestemmingen zoeken kan een oplossing zijn. Gaat het College dit snel oppakken? En dan nog de centrumafsluiting. Wij blijven hier kritisch over en hebben hier opnieuw raadsvragen over ingediend.

Jacobskruid

Jacobskruid is erg giftig voor koeien, geiten, schapen en paarden. Deze plant zie je vaak in wegbermen en waait via zaden gemakkelijk over in de weilanden. Wij zijn een motie aan het voorbereiden om de ongewenste verspreiding tegen te gaan.

Tunnel Kerkweg

Over het nut van de tunnel Kerkweg zijn de meningen verdeeld. Door de coronacrisis en de economische gevolgen is het volgens het College niet verantwoord om financiën te reserveren voor de derde tunnel. Deze conclusie is naar ons oordeel te voorbarig. Soms geeft een nieuw participatietraject nieuwe inzichten. Staat het College daarvoor open?

Verplaatsing theehuis

Cultureel erfgoed is iets waar je zuinig op moet zijn en zuinig mee om moet gaan. Het monumentale theehuis tegenover de ingang van kasteel Hoekelum in Bennekom zal worden verplaatst en we willen daarmee onze toekomst een verleden geven en ons verleden een toekomst. Graag horen wij van het College hoe een goede erfgoedzorg wordt geborgd.

Brandweerzorg

Binnen afzienbare tijd zal er sprake moeten zijn van een 24 uursdienst in de brandweerkazerne Ede-centrum in plaats van de huidige piketregeling. De brandweerlieden houden het niet langer vol, en de regelgeving laat het niet langer toe. Overtredingen van de arbeidstijdenwet kan duur komen te staan. Nooit mogen wij de enorme inzet van de vrijwilligers- en beroepsbrandweer vergeten. Een toekomstbestendige brandweerorganisatie zal per 1 januari a.s. realiteit dienen te zijn.

De vraag is: wat mag het kosten en hoe snel geven we invulling aan deze veranderingen? Is het houdbaar dat de Stadspoort openblijft met een minimale bezetting? En wat zijn de risico’s als twee brandweerposten tegelijkertijd bij hetzelfde incident willen zijn? Is met de uitbreiding van het Enkaterrein, kazerneterrein en Kernhem voldoende veiligheid gegarandeerd op termijn, of ligt de focus op meerdere brandweerposten?

Vuurwerk

De SGP is voor een algeheel vuurwerkverbod, met een aantal professionele vuurwerkshows verdeeld over de gehele gemeente, maar het lijkt ons wel verstandig om dit alvast voor de jaarwisseling 2021/2022 voor te bereiden.Daarvoor wordt door een aantal partijen een initiatiefvoorstel voorbereid.

Bestuurscultuur

De SGP maakt zich zorgen over de stabiliteit en continuïteit van het College. Op 8 oktober werden we opnieuw geconfronteerd met een vertrekkende wethouder. Bestuurlijke verantwoordelijkheid vraagt veel stuurmanskunst van meerdere partijen. Het is onbegrijpelijk dat de fractie van GL, juist op dit moment, interne problemen zwaarder laat wegen dan het besturen van Ede.

Wij willen horen van zowel het College als de fractie van GL welke doelen uit het bestuursakkoord daadwerkelijk bereikt gaan worden als het gaat om energietransitie, klimaatadaptatie, woningbouw, jeugdzorg en de zorg om onze kwetsbare medemensen. Groen van Prinsterer zei eens: “Geen vervolg zonder begin; geen groei zonder wortel; geen opbouw zonder een bodem waarop gebouwd wordt; geen vooruitgang, wanneer men geen punt van uitgang bezit”.

Gelet op de onderbezetting van het College willen wij horen wanneer een nieuwe wethouder begint.

Slot

Spurgeon was een Engelse predikant die tijdens de pestepidemie in Londen veel mensen bezocht. Als hij dan door Londen liep werd hij soms bemoedigd door een tekst. Een tekst die op de ruit van een schoenmaker met schoensmeer was geschreven. Daar stond: “Die in de schuilplaats des Allerhoogsten is gezeten, die zal vernachten in de schaduw des Almachtigen”. (Psalm 91:1) De SGP wil het College, de raad, de griffie en de ambtelijke organisatie deze woorden van harte toewensen. Speciaal willen we wethouder Veltman veel sterkte en alle goeds toewensen.

Nico van der Poel,
Fractievoorzitter SGP Ede